Abrimos a fiestra a Rosalía

Febreiro 22nd, 2018

Nun mundo de fiestras pechadas, buscamos o refacho de vento que as abra de vez. Nun mundo que busca facer as comunidades e as persoas máis pequenas, os cartos e a cobiza máis grandes, precisamos forza e profundidade, emoción e pensamento. Ante as fiestras pechadas contra a vida, contra as voces das mulleres, das desprazadas e das nosas outras cómprenos unha palabra firme e abranguente que nos guíe. No bater das fiestras que cheiran a couza do pasado, a mentiras que repetidas mil veces queren chegar a ser verdades, a fala que se nos rouba e aire que nos falta precisamos a bravura das mareas e o salvaxe das montañas. Precisamos todo do que falou e todo o que foi Rosalía de Castro.
Ela é o refacho que busca abrir as nosas fiestras. Un refacho que chega dende o pasado para nos falar do futuro. Un refacho que quere abrir a fiestra para que poidamos navegar. Coa forza das baleas, da que busca novas fillas do mar, da que se ri dos papeis de xénero e nos anima a redefinilos como literatas. Un refacho que trae a voz de todas as meniñas gaiteiras que están por chegar. Un refacho que canta a vida e transforma todo dende as raíces.

Mais para que o refacho entre, precisa da nosa vontade. Pídenos, imperiosa: Abride a fiestra!

E na nosa man está abrir a fiestra. Abrila para vermos a muller, a escritora, a irredutible. A voz que nos une ás rebeldes do mundo, que fascina coa súa luz por onde pasa, que nos ofrece a súa clarividencia para tecermos novas alianzas, a que sempre está do lado da xustiza, do noso lado, a que sempre está aínda por descubrir. Porque en todos os recunchos do mundo, mais sobre todo aquí, en Galicia, hai rosalías que cantan e que falan, alancando con brillantes e destemidas botas azuis entre a lama.
Rosalías que abrimos a fiestra saíndo á rúa contra o espolio da terra que ela cantou, ecolóxica antes de que existise nin o termo. Cada vez que nos negamos a seguir converténdonos en plantación de eucaliptos, minas, xeriátrico e mercadoría, reivindicando a paisaxe que ela utilizou politicamente coma ninguén. Cada vez que pulamos polo público, a sanidade, o transporte, as axudas a quen está na marxe e ela puxo sempre, dende o afecto e a transgresión, no centro. Cada vez que desfacemos o discurso que sustenta a violencia de tantos Pedros mediante a escrita e a acción feminista, contra todos eses que seguen ladrando mentres nosoutras camiñamos.
Abride a fiestra para as viaxes interiores, para a coraxe dos afectos, para sermos das que non temos medo de pensar e de sentir simultaneamente, de recoñecernos mulleres con palabra e voz propia, herdeiras e compañeiras daquela que en cada dedicatoria se recoñecía nas súas iguais.
Abride a fiestra á afouteza e ao abraio, á redefinición do que a historia dos homes fixo de mulleres irreverentes coma ela.
Abride a fiestra porque Rosalia de Castro é o mundo que está por facer. Un mundo que se abre se o abrimos.

María Reimóndez
Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG)

#AbrideAFiestra

FONTE: AELG

Chuzame! A Facebook A Twitter

Rianxo medra, cando falas!

Febreiro 21st, 2018

Chuzame! A Facebook A Twitter

21 de Febreiro, Día da Lingua Nai

Febreiro 21st, 2018

Chuzame! A Facebook A Twitter

O banco Santander e Ministerio de Xustiza negan a posibilidade de pagar de multas en galego

Xaneiro 23rd, 2018

O último caso coñecido a través do servizo Liña do Galego aconteceu nunha sucursal de Ferrol o pasado 1 de decembro cando un cidadán quixo aboar o pagamento dunha sanción na conta do xulgado e solicitou expresamente poder asinar o resgardo da operación en lingua galega. A entidade bancaria negoulle esta posibilidade dicíndolle que só podía facerse en español.

PARA SABER MÁIS: A MESA

Chuzame! A Facebook A Twitter

Exclusión do idioma galego na exposición ‘In tempore sueborum’

Xaneiro 17th, 2018

O primeiro reino medieval de occidente fundouse na Gallaecia coa chegada do rei suevo Hermerico e o seu pobo a principios do século V. Poucas décadas despois Requiario, convertido ao catolicismo, sería precursor na emisión de moeda propia, salientando así a súa independencia do Imperio Romano. Velaquí o xermolo fundacional do Reino de Galicia. Os suevos gobernaron Gallaecia durante case 200 anos establecendo un espazo identitario, político e xeográfico do que hoxe somos herdeiros. Nese territorio nacería logo a lingua galega.

Hoxe poderiamos conectar estes feitos e gozar en Ourense da exposición In tempore sueborum, coñecendo máis do noso Reino Suevo dos séculos V e VI. Porén, as entidades organizadoras, Deputación e Xunta de Galicia, aproveitaron a ocasión para causarlle outro agravio máis á lingua galega e a todos os galegos.

ProLingua denuncia que se edite un catálogo só en castelán de 308 páxinas a cor e con fotos e que unha secundarizada “versión en galego” apenas teña 120 páxinas sen fotos nin cores. ProLingua reclama que a Deputación de Ourense e a Xunta de Galicia fagan da lingua galega a base fundamental da súa acción cotiá e non sigan a secundarizar e a reducir os usos do único idioma propio de Galicia.

FONTE: PROLINGUA

Chuzame! A Facebook A Twitter

En galego non mola

Xaneiro 15th, 2018

Chuzame! A Facebook A Twitter

O galego e o bullyng

Xaneiro 14th, 2018

FONTE: CARTA XEOMÉTRICA

Chuzame! A Facebook A Twitter

Acoso escolar e lingua galega

Xaneiro 13th, 2018

Traballo feito por estudantes de primeiro de educación primaria da Universidade da Coruña, para a materia de Galego e a súa didáctica na que se establece un paralelismo entre o acoso escolar a a discriminación derivada dos prexuízos lingüísticos. Unha moi boa idea que merece distribució.

FONTE: CARTA XEOMÉTRICA

Chuzame! A Facebook A Twitter

Quico Cadaval: lingua, expresividade e chascarraschás

Xaneiro 5th, 2018

Chuzame! A Facebook A Twitter

Denuncian que un servizo municipal da Coruña nega atención e documentación en galego

Xaneiro 3rd, 2018

A Mesa rexistrou unha queixa contra a Empresa Municipal de Vivenda, Servizos e Actividades (EMVSA) que xestiona os procedementos administrativos sancionadores de infraccións de tráfico do Concello da Coruña. O motivo da queixa foi a negativa da empresa a facilitarlle a atención e documentación en galego dun expediente a un cidadán que llo solicitou expresamente.

FONTE: GALICIA CONFIDENCIAL

Chuzame! A Facebook A Twitter

Convocan unha manifestación contra a oficialidade do bable …E xa van sete

Xaneiro 2nd, 2018

Desde que fora creada a Academia de la Lengua Asturiana, en 1980, o debate sobre a oficialidade do bable é un tema recorrente, que propicia continuos “rifirrafes” entre os distintos Grupos políticos da rexión, a favor e en contra pola identidade dunha lingua propia.

Segundo a terceira enquisa sociolingüística da academia da Lingua Asturiana, presentada este verán, o 53% dos asturianos apoia a demanda da oficialidade. Non obstante, Izquierda Unida, promotores do debate político, rexeitan convocar un referéndum ao respecto mentras que os colectivos en contra da oficialidade invitan aos grupos defensores a que expliquen os custos da súa aprobación e as consecuencias da súa aplicación, sobre todo na administración.

Todo isto levou a que o enfrontamento lingüístico se agravase estes días entre as distintas formacións políticas do Principado, impulsado polo “process catalán”. O Partido Popular presentou, para a súa votación, unha resolución en contra da cooficialidade. E. para a súa sorpresa, a proposta no saiu adiante.

Algúns dos contrarios á oficialidade do bable botan man do pensamento dun dos grandes académicos da lingua española, asturiano de orixe, Emilio Alarcos Llorach: “La lengua va por donde inconscientemente quieren sus hablantes”. Por iso recomendou non preocuparse polo futuro da lingua e vía innecesario o apoio oficial para divulgala, ao considerar que “la lengua, como la vida, si ha de tener suerte se abre paso por sí sola”. A última petición de Alarcos, neste discurso tan aplaudido, pronunciado o día en que cumpría 76 anos e véspera do Día do Libro, era:  “Señores, no me hagan propaganda de la lengua; déjenme la lengua en paz”.

Habería que preguntarse entón para que foi creado o Instituto Cervantes e por que o seu orzamento é de máis de 120 millóns de euros. E, en consecuencia, habería que preguntarse por que, pola contra, o plan de fomento da lingua galega só dispuxo de 6’76 millóns en 2016.

FONTES:

Chuzame! A Facebook A Twitter

Calendario APEGO 2018

Xaneiro 1st, 2018

Calendario apego 2018 from Marlou
Chuzame! A Facebook A Twitter

As palabras galegas para a chuvia

Decembro 30th, 2017

Existe a crenza de que os esquimós inuit teñen centos de palabras distintas para designar a neve. Pero é falso. A falacia foi propalada polo antropólogo estadounidense Franz Boas en 1911. En realidade, as linguas inuit son polisintéticas, co que crean longas palabras que funcionan como frases completas. E por iso só teñen dúas raíces léxicas ou ‘palabras’ para a neve: ‘ganik‘, para os copos no aire; e ‘aput‘, para a que se acumula no chan. Que logo, cando se escoitan, parezan longas palabras só responde a que lle suman afijos que en galego serían adxectivos ou preposicións como ‘branca neve’, ‘neve a derreter’ ou ‘neve en po’.

Así que non é certa a lenda dos esquimós e a palabra neve. Pero si é verdade que os galegos teñen máis de cen palabras para designar a chuvia, das que 61 a denominan directamente. As razóns resultan bastante obvias.

PARA SEGUIR LENDO: GCIENCIA

Para chuvia feble: Babuña, Babuxa, Barbaña, Barbuza, Barrallo, Barrufa, Barruñeira, Barruzo, Borralla, Breca, Chuvisca, Chuviscada, Chuviñada, Froallo, Lapiñeira, Marmaña, Orballo, Parruma, Parrumada, Patiñeira, Patumeira, Poalla, Poallada, Poalleira, Poallo, Zarzallo…

Para chuvia forte: Arroiada, Ballón, Basto, Bátega, Bategada, Cebra, Cebrina, Chaparrada, Chuvascada, Chuvasco, Chuvieira, Cifra, Ciobra, Dioivo, Treixada, Xistra, Zarracina…

Cando hai raios e tronos: Treboada, Torboada, Torbón, Trebón…

Se vén con neve e xeo: Auganeve, Cebrina, Cebrisca, Escarabana, Nevada, Nevarada, Nevareira, Nevarío, Nevisca, Nevarisca, Pedrazo, Salabreada, Sarabiada, Torba…

Cando remata de chover: Amizar, Delampar, Escambrar, Escampar, Estear, Estiñar, Estrelampar…

E cando hai condensación de auga: Borraxeira, Borraxoia, Brétema, Cegoña, Fuscallo, Néboa, Neboeiro, Nebra, Zarrazina…

 

Chuzame! A Facebook A Twitter

A película galega Dhogs gañou o premio á mellor longametraxe no Festival de Cine de Split

Decembro 29th, 2017

O filme, rodado en galego, é a ópera prima de Andrés Goteira –Meira (Lugo)–, que corre a cargo tanto da súa dirección como do seu guión e conta na súa repartición cun gran elenco de figuras do audiovisual de Galicia como Antonio Durán ‘Morris’, Melania Cruz, Iván Marcos, Carlos Blanco e Miguel de Lira, entre outros.

Dhogs é unha coprodución de Gaitafilms e PixelFilms e foi filmada en varias localidades de Galicia como A Coruña, Viveiro (Lugo) e As Pontes (A Coruña), así como no deserto de Tabernas (Almería).

A longametraxe conta a historia de varios personaxes peculiares (un taxista, unha bela muller ou un exmilitar) que ven entrecruzadas as súas vidas.

Dhogs, estreada a finais de abril no Festival Internacional de Cinema Independente de Buenos Aires, converteuse este verán na primeira película en lingua galega en participar na sección oficial do Festival de Cinema de Sitges.
FONTE: GALICIA HOXE
O PROXECTO: AQUÍ
Chuzame! A Facebook A Twitter

O reino suevo de Galicia pode considerarse o primeiro Estado de Europa

Decembro 27th, 2017

En el siglo V, a la caída del Imperio Romano, llegan a Galicia los Suevos, creando el Reino de Galicia, primer estado de Europa. MUNDIARIO inicia la publicación de una historia de Galicia revisada.

Los Reyes de Galicia a través de la historia. Estas tierras del noroeste de la península están habitadas desde el Paleolítico Superior  por  los Oestrymnios, primeros ocupantes, llamados así por los romanos (entre otros Avieno en el siglo IV de nuestra era). Después llegaron otros pueblos a establecerse en esta tierra. En el siglo VI a.d.c., llegan los Celtas llamados saefes o serpientes. Pueblo indoeuropeo que introduce en Galicia el uso del hierro y  la cultura Hallstat, la cultura castrense, su modo de vida.

Mas tarde, en el año 183 antes de Cristo, llegan los romanos. A la cuarta provincia creada por Augusto al dividir la Tarraconense, el emperador Diocleciano en el año 214 le da el nombre de Gallaecia que significa Terra dos Celtas, provincia romana formada por los “conventos” de Lugo, Braga y Astorga. Es importante señalar que los romanos dejaron en Galicia una nueva organización territorial, un nuevo idioma y una nueva religión, el cristianismo. Al marcharse, no obstante se siguió transmitiendo por el pueblo estos nuevos valores.

Luego llegan los Suevos. En el siglo V a la caída del Imperio Romano llegan a Galicia los Suevos. Con un acuerdo, ”Foedus”, con el emperador romano Honorio forman el Reino Suevo de Galicia, considerado el primer estado de Europa. Los primeros Reyes de Galicia son los Suevos:

Para saber máis:

Chuzame! A Facebook A Twitter